De wereldhandel in sierplanten wordt gekenmerkt door grote contrasten tussen de dynamische exporterende regio’s en de grote importmarkten die onder economische druk staan. In 2026 ontwikkelt de Europese sector voor sierplanten zich in een paradoxale context: de maatschappelijke vraag naar planten blijft sterk, maar bedrijven moeten tegelijkertijd de inflatie van energie- en teeltkosten verwerken, naast arbeidskrapte, regelgeving, klimaatverandering en een snelle verandering in klantverwachtingen. 

De productie moet dus efficiënter worden, met minder inputs; productieprocessen worden verstoord door economische beperkingen, en de kosten-batenverhouding is uit balans. Regelgeving en milieunormen maken het er niet eenvoudiger op. In deze periode van economische spanning, inflatie en instabiliteit vormt investeren een uitdaging, en de overdracht van bedrijven is niet eenvoudig. De uitdaging voor producenten is om een ecologische transitie te maken met minder middelen.

De distributie staat voor de uitdaging van een volwassen vraag. Ze moet het koopplezier opnieuw stimuleren in een meer voorzichtige, selectieve en volatiele markt voor tuinplanten, tussen traditioneel en digitaal winkelen. Fysieke verkooppunten moeten inspirerende plekken worden, waar advies en ervaring centraal staan. Nieuwe diensten zoals click & collect en een actieve aanwezigheid op sociale media met educatieve content worden verwacht, naast een vraag naar traceerbaarheid en lokale productie. De uitdaging voor distributeurs is minder ‘transactioneel’ verkopen en meer ‘verlangen, advies en vertrouwen’ verkopen.

De tuin- en landschapssector ziet een toenemende vraag van zowel particulieren als overheden. Deze vraag wordt beïnvloed door wensen voor duurzaam onderhoud, waterbesparende tuinen, het ontpolderen van gebieden en stedelijke vergroening die geschikt is voor klimaatadaptatie. Het werven van voldoende personeel is moeilijk, en de winstgevendheid wordt beperkt door stijgende kosten en druk op marges. De uitdaging voor landschappers is om te gaan met de veranderende ecologische, economische en milieueisen, ondanks de grote druk op marges en personeel.

De prioriteiten binnen de tuinbouwsector veranderen in de loop van de tijd. Bijvoorbeeld, tijdens de Covid-periode lag de focus op verkoop, terwijl nu de prioriteit ligt bij productie om aan de vraag te voldoen, met respect voor milieueisen: minder gewasbeschermingsmiddelen, minder turf, minder energie. Deze nieuwe prioriteit kan worden gerealiseerd door investeringen, maar daarvoor zijn winstmarges nodig, en de huidige beperkingen drukken de bedrijfsresultaten sterk. 

Gelukkig blijft innovatie actief en tonen professionals een indrukwekkend aanpassingsvermogen. Sierplanten zijn uitgegroeid tot een essentiële behoefte, zowel bij gemeenten als bij particulieren.

Auteur: Brand Wagenaar