Sneeuw in het voorjaar, een droge periode, gevolgd door tropische hitte. Het afgelopen seizoen vroeg opnieuw veel van boomkwekers. Toch kijkt Kees Burgmans van Kwekerij Burgmans in Haaren tevreden terug op de eerste helft van het jaar. De markt bleef verrassend stabiel. De grootste uitdaging ligt volgens hem niet aan de afzetkant, maar in de vraag hoe ondernemers hun bedrijf voorbereiden op een klimaat dat steeds grilliger wordt. GrootGroenPlus ziet hij als hét moment om daarop samen vooruit te kijken.

“Het eerste halfjaar was eigenlijk boven verwachting goed.” Burgmans hoeft niet lang na te denken over zijn terugblik. Dat is opvallend, want de weersomstandigheden werkten bepaald niet mee. Het seizoen begon met sneeuw en vorst, waarna een droge periode volgde. Vervolgens kreeg de sector opnieuw te maken met extreme hitte.

Ondanks die grillige omstandigheden bleef de vraag naar bomen en planten goed op peil. Vooral juni pakte beter uit dan verwacht. Burgmans ziet dan ook geen reden om somber naar de markt te kijken.

“De afzet is goed. Daar maak ik me eerlijk gezegd niet zo druk om.”

Volgens hem is de markt de afgelopen jaren weliswaar veranderd, maar zeker niet ingestort. De vraag blijft aanwezig en ondernemers weten elkaar steeds beter te vinden. Zijn aandacht gaat daarom veel meer uit naar de omstandigheden waarin geproduceerd moet worden.

Het weer bepaalt steeds vaker de dag
Waar ondernemers vroeger vooral keken naar productie en afzet, speelt het weer tegenwoordig een veel grotere rol in de dagelijkse bedrijfsvoering. Niet alleen omdat het warmer wordt, maar vooral omdat extremen elkaar steeds sneller opvolgen.

“Het ene moment heb je vorst en een paar maanden later zit je met temperaturen die richting de vijftig graden gaan.”

Die vijftig graden zijn geen theoretisch verhaal. In de stektunnels lopen de temperaturen tijdens hittegolven daadwerkelijk zo hoog op. Dat heeft directe gevolgen voor het gewas.

“Dan zie je gewoon een totale plantverbranding ipv het bekende bladverbranding. Planten krijgen het enorm zwaar.”

Volgens Burgmans vraagt dat om een andere manier van ondernemen. Niet wachten tot de problemen zich voordoen, maar vooruitdenken en investeren in maatregelen die een bedrijf weerbaarder maken.

Daarom kijkt hij nadrukkelijk naar oplossingen zoals schermdoeken en andere vormen van beschaduwing. Misschien zijn die voorzieningen maar een beperkt aantal dagen per jaar nodig, maar juist op die dagen kunnen ze het verschil maken.

“Voor die paar extreme dagen moet je wel voorbereid zijn.”

Investeren in zekerheid
Voor Burgmans is klimaatadaptatie geen toekomstmuziek meer. De afgelopen jaren investeerde hij al flink in de watervoorziening van zijn bedrijf. Er kwamen extra waterbassins en aanvullende bronnen, waardoor hij minder afhankelijk is van externe aanvoer.

“Je probeert zoveel mogelijk zelf in de hand te houden.”

Dat zijn investeringen die zich niet ieder jaar direct terugverdienen, maar volgens hem wel noodzakelijk zijn. Langdurige droogte zal vaker voorkomen en ook beregeningsverboden zijn niet uit te sluiten. Door nu te investeren ontstaat meer zekerheid voor de toekomst.

Die manier van denken ziet hij ook terug bij gewasbescherming. Het beschikbare middelenpakket verandert voortdurend en regelgeving wordt steeds strenger. Toch kijkt Burgmans daar met vertrouwen naar.

“Er verdwijnen middelen, maar er komen ook weer nieuwe oplossingen. Fabrikanten blijven ontwikkelen en als sector blijven we zoeken naar alternatieven.”

Volgens hem heeft de boomkwekerij zich altijd aangepast aan veranderende omstandigheden. Dat zal de komende jaren niet anders zijn.

Uiteindelijk draait het om mensen
Hoewel klimaat en water steeds belangrijker worden, ligt volgens Burgmans de grootste uitdaging uiteindelijk ergens anders.

“Personeel wordt echt het grootste probleem.”

Hij ziet dat steeds minder jongeren kiezen voor een carrière in de boomkwekerij.

Tegelijkertijd vissen vrijwel alle sectoren in dezelfde vijver van technisch en praktisch opgeleide medewerkers.

Dat merkt hij ook binnen zijn eigen bedrijf. Goede mensen vertrekken soms naar een andere branche, simpelweg omdat daar andere kansen of betere voorwaarden worden geboden. Dat is een ontwikkeling waar niet alleen de boomkwekerij, maar de hele groene sector mee te maken heeft.

Arbeidsmigranten blijven belangrijk om pieken in het werk op te vangen, maar voor de continuïteit van een bedrijf blijft een vaste kern van betrokken vakmensen onmisbaar.

“Je hebt mensen nodig die verantwoordelijkheid nemen en met het bedrijf meegroeien.”

GrootGroenPlus als start van een nieuw seizoen
Voor Burgmans is GrootGroenPlus veel meer dan een beurs waar producten worden gepresenteerd. Het is het moment waarop ondernemers, klanten en leveranciers elkaar spreken, ervaringen uitwisselen en vooruitkijken naar het nieuwe seizoen.

Juist in een tijd waarin de sector voortdurend moet inspelen op klimaatverandering, nieuwe regelgeving en een krappe arbeidsmarkt, ziet hij de meerwaarde van die ontmoetingen.

“Je hoort hoe collega’s ermee omgaan en steekt altijd weer ideeën op.”
Dat maakt GrootGroenPlus voor hem ieder jaar opnieuw een belangrijk ijkpunt aan het begin van het nieuwe verkoopseizoen.

Vooruitkijken met vertrouwen
Ondanks alle uitdagingen overheerst bij Burgmans het optimisme. De vraag naar kwalitatief goede bomen en planten blijft bestaan en voor technische vraagstukken rond waterbeheer en gewasbescherming ontstaan voortdurend nieuwe oplossingen.

De grootste onzekerheid zit volgens hem niet in de markt, maar in de beschikbaarheid van goede vakmensen.

“Op klimaatverandering kun je je voorbereiden. Op personeel wordt dat een stuk moeilijker.”

Daarmee vat hij de toekomst van de sector treffend samen. Ondernemen in de boomkwekerij draait steeds minder om reageren op veranderingen en steeds meer om vooruitdenken, investeren en weerbaar worden.