Een goede kweker en een goede ondernemer zijn zelden dezelfde persoon. De één haalt zijn voldoening uit een perfect gewas, de ander uit een bedrijf dat klaar is voor de toekomst. Bij Hergo in Zundert lijken die twee werelden opvallend goed samen te komen.

Nog voordat het gesprek over bomen, afzet of personeel gaat, wijst Styen Herijgers naar een beregeningshaspel. Het aandrijfsysteem kan slimmer, vindt hij. Het lijkt een detail, maar zegt veel over de manier waarop hij onderneemt. Bij Hergo Boomkwekerij uit Zundert begint verbetering zelden met een groot strategisch plan, maar bijna altijd met één eenvoudige vraag: waarom doen we het eigenlijk zo?

"Een goede kweker en een goede ondernemer zijn meestal twee verschillende mensen."

Herijgers zegt het bijna terloops. Veel kwekers zijn uitstekende vakmensen, maar ondernemen vraagt iets extra's: vooruitkijken, investeren en durven afwijken van wat gebruikelijk is. Juist dat laatste typeert hem. Niet omdat hij koste wat kost wil vernieuwen, maar omdat hij zich moeilijk kan neerleggen bij processen die alleen bestaan omdat ze altijd al zo gingen.

Zijn grootste ergernis? De opmerking: 'Zo doen we het altijd.'
Voor hem is dat geen verklaring, maar het begin van een discussie. Als een machine beter kan, wordt die aangepast. Als loonwerk schade veroorzaakt aan wortels, moet de werkwijze veranderen. Niet omdat investeren een doel op zich is, maar omdat dezelfde fout anders volgend jaar opnieuw wordt gemaakt. Problemen los je niet op door ze te accepteren, maar door de oorzaak weg te nemen.

Die houding heeft Hergo gevormd. Niet met één grote innovatie, maar met tientallen kleine verbeteringen. Veel werkzaamheden worden bewust in eigen beheer uitgevoerd, omdat je alleen kunt verbeteren wat je zelf begrijpt. Machines worden aangepast, processen aangescherpt en investeringen pas gedaan als ze aantoonbaar bijdragen aan een beter resultaat. Geen revolutie, maar een voortdurende evolutie.

Diezelfde manier van denken zie je terug in de markt. Herijgers gelooft niet in het najagen van de succesnummers van gisteren. Hij ziet ieder jaar hetzelfde patroon: een gewas doet het goed, prijzen stijgen en korte tijd later besluit een groot deel van de sector precies hetzelfde te gaan telen. Tegen de tijd dat die planten leverbaar zijn, is het aanbod groter dan de vraag en verdwijnt het rendement.

De rode beuk is daarvan voor hem een treffend voorbeeld. Een goed jaar maakt een gewas aantrekkelijk, maar juist dan moet je oppassen. Ondernemen betekent niet produceren wat gisteren succesvol was, maar inschatten waar de markt over enkele jaren behoefte aan heeft. Wie alleen reageert op de prijzen van vandaag, loopt uiteindelijk achter de markt aan.

Vanuit dezelfde overtuiging investeert Hergo ook in Polen. Niet omdat daar vandaag de grootste afzet ligt, maar omdat Herijgers ervan overtuigd is dat je aanwezig moet zijn voordat een markt zich echt ontwikkelt. Relaties bouw je op vóór de groei komt, niet erna. Dat de oorlog die ontwikkeling heeft vertraagd, verandert niets aan die overtuiging.

Ook zijn belangstelling voor mechanisatie komt niet voort uit een fascinatie voor techniek. Autonome trekkers, lasertechniek en andere innovaties zijn voor hem geen doel, maar een logisch antwoord op vraagstukken die iedere kweker voelt aankomen: minder beschikbare arbeid, strengere regelgeving en de noodzaak om efficiënter te werken. Niet de machine staat centraal, maar het probleem dat ermee wordt opgelost.

Zelfs de grootste frustraties van het afgelopen seizoen vertellen hetzelfde verhaal. Muizen en duiven veroorzaken schade, maar Herijgers blijft niet hangen bij de overlast. Afdekdoeken houden duiven weg, maar bieden tegelijk beschutting aan muizen. Een oplossing die een nieuw probleem creëert, is voor hem geen echte oplossing. Dan begint het zoeken opnieuw. Misschien ligt het antwoord in nieuwe techniek, misschien juist in oude praktijkkennis die onderweg naar de achtergrond is verdwenen.

Wie met Herijgers spreekt, merkt al snel dat hij zichzelf niet ziet als vernieuwer. Hij praat liever over het dagelijkse werk, over gewassen, machines en keuzes die op het eerste gezicht klein lijken. Toch schuilt juist daarin zijn ondernemerschap. Niet in één grote doorbraak, maar in de optelsom van tientallen verbeteringen die samen het verschil maken.

Misschien is dat ook waarom de grens tussen kweker en ondernemer bij Hergo zo moeilijk te trekken is. De liefde voor het gewas vormt nog altijd de basis, maar minstens zo belangrijk is de nieuwsgierigheid naar hoe het morgen beter kan dan vandaag. Niet omdat het moet, maar omdat één vraag hem blijft bezighouden:

Waarom doen we het eigenlijk zo?