Hoe ziet de boomkwekerij in de Treeportregio er in 2045 uit en wat is er nodig om daar te komen? Die vraag stond vrijdagochtend centraal tijdens GrootGroenPlus. Rowy Roelands van Roelands Boomkwekerijen BV en Krijn Overbeke, werkzaam bij Huijbregts Boomkwekerij BV, namen de aanwezigen mee in de koers die Treeport voor de komende twintig jaar heeft uitgezet.

Roelands is één van de jongeren die heeft meegeschreven aan de visie, die tijdens de presentatie werd overhandigd aan Angelien Hagenaars van Waterschap Brabantse Delta. Dat juist jonge ondernemers – beiden lid van de Ledenraad van Treeport - de visie presenteerden, past bij een belangrijk uitgangspunt ervan: de toekomst van de boomkwekerij moet niet alleen vóór, maar ook mét de volgende generatie worden vormgegeven.

Een langjarige teelt vraagt om langjarige duidelijkheid
De centrale ambitie is helder. Treeport wil dat de boomkwekerij in 2045 economisch sterk blijft en tegelijkertijd een onmisbare bijdrage levert aan klimaat, biodiversiteit en leefkwaliteit. Daarvoor zijn volgens de organisatie nu al duidelijke afspraken nodig over de voorwaarden waaronder ondernemers ook in de toekomst kunnen blijven produceren.

Die lange termijn is juist voor de boomkwekerij belangrijk. Bomen en planten worden vaak jarenlang geteeld, terwijl ondernemers te maken krijgen met veranderingen op het gebied van klimaat, water, regelgeving, energie, arbeidsmarkt en plantgezondheid. Tegelijkertijd groeit de behoefte aan klimaatbestendige bomen en planten, biodiversiteit en gezonde leefomgevingen.

De boodschap tijdens de presentatie: het is niet zozeer de vraag óf de boomkwekerij toekomst heeft, maar onder welke voorwaarden die toekomst kan worden gerealiseerd.

Drie centrale thema’s
Tijdens de presentatie brachten Roelands en Overbeke de visie terug tot drie centrale thema’s: zekerheid om te kunnen ondernemen, gezonde planten en innovatie, en de volgende generatie.

Bij het eerste thema spelen water, bodem, energie en ruimte een belangrijke rol. Treeport wil onder meer met overheden en waterschappen afspraken maken over waterbeschikbaarheid, waterkwaliteit, bodem, bemesting en gewasbescherming. Ondernemers moeten weten waar zij op langere termijn aan toe zijn om gericht te kunnen investeren.

Ook plantgezondheid en innovatie kregen nadrukkelijk aandacht. Preventie, monitoring en snelle diagnostiek worden steeds belangrijker. Tegelijkertijd bieden robotisering, sensoren, data en AI mogelijkheden om slimmer en preciezer te werken. ROOTZ moet daarbij verder uitgroeien tot een plek waar ondernemers, onderwijs, onderzoekers en technologiebedrijven kennis en innovaties in de praktijk bij elkaar brengen.

Niet alleen vóór, maar mét jongeren
Het derde thema ligt dicht bij de presentatoren zelf: de volgende generatie. Hoewel Roelands en Overbeke nu tot de jonge generatie binnen de boomkwekerij behoren, moet volgens de visie ook al worden nagedacht over de ondernemers en medewerkers die na hen komen.

Treeport wil daarom een doorgaande relatie opbouwen met jongeren, vanaf de eerste kennismaking op de basisschool tot mbo en hbo, stages, praktijkleren en uiteindelijk werken of ondernemen in de boomkwekerij. Ook bedrijfsopvolging, goed werkgeverschap en een structurele stem voor jongeren binnen de organisatie maken daar deel van uit.

Van visie naar uitvoering
De koers richting 2045 is nadrukkelijk niet bedoeld als een document voor in de la. De visie moet worden vertaald naar programma’s, jaarplannen, afspraken, concrete doelen en pilots.

De eerste periode, van 2026 tot 2030, staat onder meer in het teken van het versterken van de organisatie, nulmetingen en het voorbereiden van afspraken over water, plantgezondheid, kennisdeling, stages en dienstverlening. In de jaren daarna moeten succesvolle pilots worden opgeschaald en programma’s rond innovatie, ondernemerschap en onderwijs structureler worden.

Uiteindelijk is de ambitie dat de Treeportregio in 2045 een economisch sterk, innovatief en maatschappelijk gewaardeerd cluster voor bomen en planten is. Een regio die niet alleen bomen en planten levert, maar ook kennis en oplossingen voor een klimaatbestendige leefomgeving.

De kern daarvan werd tijdens de presentatie samengevat in een oproep tot samenwerking: gezamenlijk doelen vaststellen en duidelijke afspraken maken met onder meer overheden en waterschappen. Want wie voor de lange termijn kweekt, moet ook voor de lange termijn kunnen ondernemen.