Hoge energieprijzen, inflatie en onzekerheden op nationaal en mondiaal niveau vormden vorig jaar grote uitdagingen voor veel Duitse bedrijven. Exportgerichte sectoren stonden onder druk, de koopkracht daalde en het consumentenvertrouwen was gematigd.
Het aantal faillissementen steeg en zelfs gevestigde bedrijven werden gedwongen te sluiten als gevolg van goedkopere concurrentie uit het buitenland en dalende ordervolumes. Dit alles heeft ook gevolgen gehad voor de tuinbouw, en veel tuinbouwbedrijven hebben afgezien van investeringen.

Hoop op een licht economisch herstel
De economische indicatoren voor 2026 wijzen op een lichte stijging van de Duitse economische output: na jaren van stagnatie en recessie voorspelt het Duitse Economisch Instituut (IW) een gematigd herstel voor 2026. Volgens deze prognose zou het reële bruto binnenlands product dit jaar 0,9 procent hoger kunnen uitvallen dan in 2025. Deskundigen verwachten ook dat de investeringsactiviteit zich licht zal herstellen. De volatiliteit van de wereldeconomie blijft echter een groot risico.

Minder boomkwekerijen 
Goede ideeën helpen weinig als er geen opvolgers zijn om het bedrijf over te nemen of als de druk van stijgende energiekosten te groot wordt. Ook bureaucratie en een tekort aan geschoolde arbeidskrachten zorgen voor problemen in de sector. De gevolgen zijn ook duidelijk zichtbaar in de boomkwekerijenenquête die om de vier jaar wordt gehouden: het aantal boomkwekerijen in Duitsland is gedaald en ook het totale teeltareaal neemt af.

In 2025 bewerkten 1.368 boomkwekerijen ongeveer 15.350 hectare. Dat waren 168 boomkwekerijen minder dan in 2021 – een daling van bijna 11 procent. Het kwekerijareaal nam met 1.810 hectare of 10,5 procent af. In vergelijking met 2017 daalde het aantal kwekerijen met maar liefst 20,2 procent of 346 bedrijven. Het teeltareaal nam in dezelfde periode met 17,5 procent of 3.260 hectare af.

Veel boomkwekerijen in het noorden
Er zijn verschillende belangrijke teeltgebieden in Duitsland: ten noorden van Hamburg in Sleeswijk-Holstein, en in Ammerland in het noorden van Nedersaksen. De meeste boomkwekerijen bevinden zich in Nedersaksen, met 346 kwekerijen die ongeveer 4.000 hectare beslaan. Noordrijn-Westfalen, de dichtstbevolkte deelstaat, telt 293 boomkwekerijen met een totale oppervlakte van 3.230 hectare, terwijl Sleeswijk-Holstein ten tijde van het onderzoek 200 kwekerijen had met een oppervlakte van 2.630 hectare.
Het maatregelenpakket ‘Toekomst van de tuinbouw’ is opgenomen in het regeerakkoord tussen de CDU, CSU en SPD voor de 21e zittingsperiode vanaf maart 2025, wat als een positief teken kan worden gezien.

Veranderingen in teeltarealen
De teeltarealen zijn voor bijna alle productgroepen afgenomen. De markt is moeilijker geworden, zelfs voor traditioneel populaire planten zoals rozen. Daarentegen is er een positieve ontwikkeling waarneembaar op het gebied van bomen en struiken voor stedelijke groene ruimtes:
Het areaal dat wordt gebruikt voor de teelt van bomen voor parken, lanen en straten is sinds 2021 met 16 procent toegenomen tot 3.410 hectare. Dit betekent dat het bijna weer op het niveau van 2017 ligt, toen ongeveer 3.423 hectare voor deze plantengroep werd gebruikt.

Klimaatverandering en de behoefte aan meer droogtebestendige bomen leiden tot veranderingen in boskwekerijen, ten koste van naaldbomen. Op het gebied van de bosplantenteelt is het aandeel loofbomen gestegen tot meer dan 57 procent.

Veel boomsoorten zijn schaars en sommige bomen die pas volgend jaar op de markt zouden komen, worden nu al verkocht. Daardoor zijn de prijzen stabiel. De beperkte beschikbaarheid in combinatie met de aanhoudend hoge vraag zal waarschijnlijk leiden tot prijsstijgingen in de loop van het jaar.

Tekst en foto's: Anke Bührmann